1. SKIP_MENU
  2. SKIP_CONTENT
  3. SKIP_FOOTER
  • آخرین بروزرسانی: یکشنبه 25 فوریه 2018. برابر با یکشنبه, 06 اسفند 1396

گفتن به وقت خاموشی؟

.



می‌خواهم مطلب اين هفته را با يک قطعه از يک پازل آغاز کنم. نقل است که:

«روزنامهء لیبراسیون جزئیاتی از چگونگی آغاز مذاکرات مخفی هسته‌ای بین ایران و آمریکا در مارس سال 2013 را منتشر کرده است. این نشریهء چپ‌گرای فرانسوی گزارش می‌دهد، بر اساس مدارکی که در دست دارد، علی اکبر ولایتی ریاست هیات مذاکره کنندگان ایرانی را بر عهده داشته و سرپرستی تیم امریکایی نیز با ویلیام برنز بوده است. علاوه بر او، جک سالیوان، مشاور جو بایدن نیز در تیم آمریکایی بوده و وندی شرمن هم در جلسات آخر شرکت کرده است. در این مذاکرات علی اکبر صالحی وزیر خارجه وقت حضور داشته است. پونیت تالوار، مشاور ارشد اوباما در خاورمیانه، نیز در مذاکرات حاضر بوده است و می‌گوید در تابستان 2012 و دوباره در مارس 2013 در عمان با هیات ایرانی ملاقات کرده است»(1)

به اين ترتيب، مذاکرات مستقيم حکومت اسلامی با امريکا (و نه 1+5) بسی پيش از انتخابات و به رياست رسيدن حسن روحانی، و با شرکت مشاور خامنه‌ای و نيز وزير‌خارجهء وقت حکومت، آغاز شده و تنها پس از انجام انتخابات رياست جمهوری بصورت علنی و با شرکت بقيهء کشورهای غربی «ادامه يافته» است. اين بدان معنا است که از مدت‌ها قبل نفس حکومت‌اسلامی زير بار تحريم‌ها بريده و فکر آمادگی برای انصراف از پروژهء پر خرج و خيانت بار اتمی از سالی پيش از آمدن حسن فريدون روحانی مطرح شوده است.

و اگر چنين است، قطعاً آوردن حسن روحانی نمی‌تواند يکی از راه‌کارهای اجرای اين «تسليم بلا شرط» (که «نرمش قهرمانانه» نام گرفته) نباشد، آن هم به منظور آماده ساختن افکار عمومی داخل کشور و احساس شراکت دادن به مردم از طريق تشويق‌شان به حضور فعال در انتخاباتی که ولی فقيه همواره آن را «رأی اعتماد مردم به رژيم» می‌خواند. بايد به مردم تفهيم می‌شد که آنها می‌توانند، با شرکت «حماسی!» خود در انتخابات رژيم، از يکسو، از شر تيم احمدی‌نژاد ـ رحيم مشایی آسوده شده و، از سوی ديگر، جلوی آمدن جليلی را (که معروف به «کانديدای رهبر» بود) بگيرند و، در عين حال، «دولت تدبير و اعتدال و کليد» را به قدرت رسانده، و در حين زدن «مشتی محکم» بر دهان بنيادگرايان، فضائی را فراهم آورند تا دولت جديد هم با شهامت تمام همهء تابوهای گذشته را بشکند و اعلام کند که «اين حکومت‌اسلامی آن حکومت‌اسلامی سابق نيست» و، به کلام ديگر، رژيم قصد دارد «آدم» شود و سر ميز مذاکره بنشيند و آنچه را به خرج ملت يک لا قبای ايران ساخته تسليم «شياطين» کند.

يعنی، آنچه در طول ده ماه تا انجام انتخابات صورت گرفته همه در راستای شکل دادن به همين انتخابات بوده و نيز در راستای ايجاد صحنهء پر فراز و نشيبی که هر لحظه‌اش نفس را در سينهء مردم حبس کند و آنها، پس از عبور از مارپيچ پر هيجان دور ماقبل انتخابات، موفق به آوردن کانديدائی شوند که خود رژيم از قبل آماده و بزک‌اش کرده است.

به برخی از زمينه‌سازی‌های اجرای اين نمايش توجه کنيم:

1. حاج آقا رفسنجانی، رئيس دائمی مجمع تشخيص مصلحت نظام، در چند ضرب، محبوب می‌شود: دخترش فائقه به زندان می‌افتد. پسرش، که در «لندن» مقيم است و می‌داند دادستانی قصد دستگيری‌اش را دارد، يکباره، در ميان بوق و کرنای بخصوص بی‌بی‌سی، به تهران بر می‌گردد و او هم به زندان می‌رود. حاج آقا رفسنجانی، به سبک امام حسين در تعزيه‌های صحرای کربلای، يکی يکی با فرزندان‌اش خداحافظی می‌کند و آنها را به «اوين» می‌فرستد.

2. در همان حال از در و ديوار خبر می‌رسد که حاج آقا طرفدار آشتی با دنيا و بخصوص امريکا و مذاکره برای رفع تحريم‌ها است. اصلاح‌طلبان، و بخصوص محمد خاتمی، نيز دلبستگی و اميد خود به آمدن رفسنجانی را علنی می‌کنند.

3. حاج آقا کانديد می‌شود: رفسنجانی، ظاهراً به اصرار و الحاح اصلاح‌طلبان، در آخرين لحظه، اعلام کانديداتوری می‌کند و آنها مجالس شادمانی براه می‌اندازند که مرد شکست‌ناپذير رژيم آمده است تا «کشور و ملت» را از گردابی که ولی فقيه به دست نوکر خود، احمدی‌نژاد، ساخته بيرون آورد. مجالس شادمانی بر پا می‌شود.

4. اما شورای بی پدر و مادر نگهبان «صلاحيت» مردی را که دست راست خمينی و پايه‌گزار حکومت خامنه‌ای است و هم رئيس مجلس و هم دو دوره رئيس جمهور بوده و بقيهء عمر را هم در رياست مجلس خبرگان و «مجمع تشخيص مصلحت نظام» گذرانده، رد می‌کند. حس ناکامی بر همه چيره می‌شود، گرد اندوه بر اردوگاه اصلاح‌طلبان می‌نشيند، و خنده از لبان سيد خندان پر می‌کشد.

5. اما در اين نمايش راهی به جائی (يا چاهی) هم هست: شورای نگهبان صلاحيت هشت نفر از «جنايتکاران سابقه‌دار» رژيم را اعلام می‌کند. از علی اکبر ولایتی (مشاور «آقا» و مذاکره کننده با امريکا در عمان در ماه‌های پيش از انتخابات) گرفته تا سردار هميشه کانديد، محسن رضائی، همه اهل صلاحيت و تدبير‌اند. اما، در آن ميان، حسن فريدون روحانی با چراغ خاموش جلو می‌آيد و يکباره در مناظره‌های تلويزيونی و مجالس انتخاباتی با «کليد» مشهورش ظاهر می‌شود.گوئی شعر نصرت رحمانی را خوانده است که «قفل يعنی که کليدی هم هست!»

6. محمد خاتمی و حاج آقا رفسنجانی و اصلاح‌طلبان ديگر مشتاقانه او را حمايت می‌کنند. اميد به مردم برگردانده می‌شود. آنها در برابر «گزينهء آقا»، که جليلی باشد، گزينهء خود را يافته‌اند. همه چيز آمادهء «شرکت حماسه‌ساز» مردم در تودهنی زدن به «آقا» از طريق انتخاب روحانی بجای جليلی است و ماشين تقلبی هم که چهار سال پيش احمدی‌نژاد را از صندوق بيرون کشيد گويا اکنون گريپاژ کرده است.

7. در اين ميانه يک استفادهء کوچک ديگر هم می‌شود از اين موقعيت کرد و حساب اپوزيسيون خارج کشور را هم رسيد. حکومت، که يقين کرده عدهء کثيری داوطلبانه در انتخابات شرکت خواهند کرد، خارج کشوری‌ها را تحريک می‌کند که انتخابات را «تحريم» کنند، چرا که با اين کار ثابت می‌شود که مردم اعتنائی به «فتوا»های آنها ندارند. در اين ميان بخصوص شاهزاده رضا پهلوی، که برای نسل جوان بيش از بقيه جاذبه دارد، مهمترين قربانی است: وادارش می‌کنيم که «شورای ملی» اش را «قبل از انتخابات» تشکيل دهد تا بشود از او و «ياران‌اش» پرسيد که «می‌فرمائيد مردم در انتخابات شرکت بکنند يا نه؟» و از آنجا که ايشان نمی‌تواند به شرکت در انتخابات توصيه کند مجبور به تحريم می‌شود و يکی از مشت‌های محکم شرکت‌کنندگان در انتخابات نيز به دهان ايشان اصابت می‌کند و پروندهء سياسی ايشان هم بسته می‌شود.

8. بدين‌سان انتخابات آغاز می‌شود، ميليون‌ها تن مشتاق زدن مشت بر دهان ولی فقيه در آن شرکت می‌کنند و «حماسه»‌ای ديگر آفريده می‌شود. حسن فريدون روحانی، رئيس مخوف شورای امنيت ملی که اکثر سرکوب‌های رژيم با مديريت او انجام شده، کليد در دست، برای «حل مشکلات» از صندوق‌ها بيرون می‌آيد. شادمانی مردم را به رقص و طرب در خيابان‌ها می‌کشاند،. ولی فقيه هم، لابد با کمال نارضايتی(!)، لنگ می‌اندازد و حکم مردم را «تنفيذ» می‌کند تا تيم خندان روحانی ـ ظريف، بدون اشاره به مذاکرات يک سالهء گذشته با امريکا، آمادهء تفاهم با غرب شوند.

9. غرب هم احتياج به آن دارد که مردم کشورهای خود را در همين باور شريک کند که روحانی از جنم ديگری است و برقراری فضای باز سياسی در ايران امر محتملی محسوب می‌شود. قرار است که اگر رژيم در طول مهلت شش ماهه‌اش نشان دهد که قابليت آدم شدن دارد، و قضايای تهديد اسرائيل و ايجاد آشوب در خاورميانه و ساختن بمب اتمی را کنار می‌گذارد آنها تکه نانی به سوی‌اش پرتاب کنند تا از گرسنگی نمیرد و يا به دست مردم گرسنه مثله نشود. پس، در يک سلسله اقدامات طراحی شده، با بازديد از هيئت پارلمانی اروپا گرفته تا وزير خارجهء ايتاليا (همه خانم‌های ديپلمات ورزيده!) از تهران موافقت می‌شود تا آنها از نزديک با اين «فضای باز جديد التأسيس سياسی» آشنا شده و مراتب را به مردم کشورهای تابعهء خود گزارش کنند.چ

10. در بازگشت هيئت پارلمانی اروپا از ايران، کنفرانس مطبوعاتی خانم کرونبرگ، رئيس هيئت مزبور، برگزار می‌شود و در آن اين نکات مطرح می‌گردد: «باید در نظر داشت که ایرانی‌ها می‌گویند که آنها ارزش‌هایی متفاوت از اروپایی‌ها دارند. این درست است، اما ما باید بنشینیم و بر سر این ارزش‌ها تبادل نظر کرده و این تفاوت‌ها را بپذیریم. البته باید کم‌کم برای جهانی کردن ارزش‌ها هم قدم برداشت. اما در ایران باید در نظر داشت که در مقایسه با اتحادیهء اروپا، دین نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند. ما یک جامعهء لیبرال هستیم و ایران یک جامعهء به شدت محافظه‌کار است... وقتی ما دربارهء موضوع اعدام با مقام‌های ایرانی صحبت کردیم، متوجه شدیم که بیش از هشتاد درصد اعدام‌ها در ارتباط با جرائم مرتبط با مواد مخدر بوده است. آنها در حال کارکردن بر روی این موضوع هستند. ما با مقام‌های مرتبط با موضوع در شورای حقوق بشر هم دیدار کردیم. آنها در صدد لغو حکم اعدام نیستند، اما دربارهء کم کردن آن فکر می‌کنند که به نظرم تا همین جا نشانه خوبی‌ست... ما در ایران با افرادی از سازمان‌های غیر‌دولتی هم صحبت کردیم و آنها نظرشان این بود که هم اکنون فضای بیشتری برای کار کردن وجود دارد. رییس جمهوری ایران همچنین در تلاش برای نهایی کردن یک منشور حقوق شهروندی است و این منشور هم اکنون خود موضوع بحث است و نشان از یک بازگشایی در فضا دارد. البته که صد روز زمان طولانی‌ای برای یک تغییر اساسی نیست، اما قدم‌های کوچکی برداشته شده است.»(4)

***

حال وقت آن است که اين «سناريو» را کنار بگذاريم و به واقعيت‌های ملموس‌تر برگرديم تا مبادا به دائی جان ناپلئونيسم متهم شويم: آيا آن چنان که برخی از سکولار دموکرات‌های داخل کشور گزارش می‌کنند، رژيم براستی در حال عقب‌نشينی است؟ مگر نه اينکه در روزهای اخير دوستان ارجمندی از داخل ايران به ما می‌گويند که «تغيير رفتار رژيم و باز شدن فضای سياسی را باور کرده و به ياد عهد جيمی کارتر و فضای باز سياسی سال 56 افتاده‌اند» و اگر مای خارج نشين اين امر را باور نداريم بخاطر آن است که در خارج نشسته‌ايم و نبض مردم و زمان و زمانه در دست‌مان نيست؟

حرفی نيست. اينکه ما در خارج «گود» نشسته‌ايم کاملاً درست است. اما پرسش ما از اين دوستان‌مان آن است که آنها قصد دارند از اين «فضای باز سياسی» چه استفاده‌ای کنند؟ مشکل دقيقاً در روشن نبودن پاسخی به اين پرسش است. از نظر من، دليل اين کمبود نيز ناشی از ناروشنی مفروضات مطرح شده از جانب داخل کشوری‌ها است و آنها در مورد تحليل برخی از موارد، مثلاً، در مورد «عقب‌نشينی رژيم»، دچار بدفهمی شده‌اند.

روشن است که در هر «مبارزه»، حداقل دو نيروی متخاصم روبروی هم می‌ايستند و، در جريان مبارزه، يک طرف يک قدم «عقب‌نشينی» می‌کند و آن ديگری يک قدم پيش می‌گذارد. اما اکنون، در مبارزه‌ای که يک طرف‌اش حکومت‌اسلامی است، معلوم نيست که «طرف ديگر» کيست و رژيم در برابر کدام حريفی عقب نشسته است.

از نظر همگان حريف پيش رونده در برابر عقب‌نشينی رژيم جمع کشورهای غرب است، که از اين بابت می‌توان، با هزار اما و اگر، خوشحال هم بود. اما، در همين حال، هيچ دليلی برای عقب‌نشينی رژيم در برابر اپوزيسيون داخل کشور وجود ندارد: رژيم بر تعداد اعدام‌‌هايش افزوده، مدارس را در اختيار حوزهء علميه گذاشته، روزنامه‌ها را بسته و بر فشار خود افزوده است. وضعیت آلودگی هوا و آب به حد فاجعه‌آمیزی رسيده، بر تعداد ماه‌های به عقب افتادن حقوق کارگران افزوده شده و لیست موارد نقض حقوق بشر رژيم چيزی حدود مثنویِ هفتاد و دو من شده است.

و طرفه اينکه، در اين ميانه، نه آقای اوباما و نه خانم کرونبرگ، هيچ‌کدام از اين بابت گله‌ای ندارند. فراموش نکنيم که اساساً «کارت حقوق بشر» هيچ‌گاه روی ميز مذاکره با رژيم قرار نداشته است. در اين ساحت، مورد ايران مورد تنهائی بشمار نمی‌رود. مگر عربستان سعودی متحد نزديک امريکا نيست؟ آيا کسی از ميان اين دولتمردان و زنان غربی از سعودی‌ها می‌پرسد که وضع حقوق بشر در آن کشور چيست؟ نه! آنها نه تنها نمی‌پرسند که برای سکوت‌شان توجيه هم دارند: سعودی‌ها دست و پا می‌برند؟ بقول خانم کرونبرگ، اين امر ناشی از فرهنگ‌شان است ديگر، و با مال غربی‌ها فرق دارد!

بدينسان، به نظر نمی‌رسد که رژيم در برابر اپوزيسيون داخل کشور هم عقب نشسته باشد. اما برای حل مسئلهء تفسير اين «عقب‌نشينی» بايد راه حلی يافت. اين راه‌حل مدت‌ها است که از جانب جنبش سکولار دموکراسی در خارج کشور پيشنهاد شده است: تنها راه آزمون نفی يا اثبات عقب‌نشينی فرضی رژيم در برابر خارج کشوری‌ها، دست زدن اين اپوزيسيون به «مطالبه محوریِ حداقلی»، آن هم در ابتدا بر اساس مندرجات قانون اساسی خود اين رژيم است؛ همانی که مهندس موسوی چهار سال پيش، در نابهنگامی کامل، و در زمانهء اقتدار بی‌پروای رژيم، خواستارشان شد و به حصر خانگی دچار آمد.

يعنی، از اين ياران که از اين «فضای باز سخت کنترل شده برای مصرف خارجی» به وجد آمده‌اند می‌توان پرسيد که استفادهء بهينهء آنها از اين فضا چه بوده است يا خواهد بود؟ و آيا رفتن خانم نسرين ستوده (بدون روسری) و آقای جعفر پناهی (با کراوات) به سفارت يونان برای دريافت جايزهء ساخاروف از دست خانم کرونبرگ را می‌توان از جملهء اقدامات ساختارشکن دانست؟

***

ما قبول داريم که نه در داخل گوديم و نه طلبکار از عزيزان‌مان در داخل کشور. اما آيا اين بی‌انصافی نيست که، در برابر نخستين انتقاد مشفقانهء ما، دوستان‌مان به خشم آيند و ما را «اپوزيسيون درجازن» بناميد؟ آيا قصدشان ساکت کردن ما ياران بی‌چشمداشت‌شان است؟ آيا از ما می‌خواهند که تصديق کنندهء بی‌چون و چرای هر خطایی باشيم؟ و یا می‌خواهند غیر‌مستقیم حق طبیعی اظهار نظر و تفسیر و بررسی را از ما، «به جرم دور بودن از وطن» بگیرند؟

نه! چنين کاری ممکن نيست. سکولار دموکرات‌های انحلال‌طلب خارج کشور، دارای مواضعی سه گانه‌اند: بنيادگرايان و قانون اساسی‌شان را دشمن می‌دانند، با اصلاح‌طلبان و سياست‌های تقويت کنندهء رژيم‌شان مخالفند، و در برابر صف فداکار و از جان گذشتهء سکولار دموکرات‌‌های داخل کشور وضعيت يک «نگاهبان مشفق اما منتقد» را دارند.

توجه کنيم که «اگر نبودن در ایران موجب بی‌خبری باشد»، به همان سياق، می‌توان حکم کرد که «نبودن در خارج کشور و بی‌خبر بودن از جهان و آنچه در آن می‌گذرد نيز موجب اشتباه محاسبه‌های سنگين می‌شود». و بلافاصله دقت کنيم که اين واقعيت از وجود دو زمينهء مختلف برای دو اردوگاه پيکر سکولار دموکراسی ايرانی خبر می‌دهد و به نظر می‌رسد، تا اين دو اردوگاه به سخنان يکديگر گوش ندهند، با هم ارتباط نداشته باشند، قدر هم را ندانند، استقلال يکديگر را محترم نشمارند، و از امکانات کاملاً متفاوت يکديگر استفادهء بهينه نکنند، اين قافله تا به حشر لنگ خواهد ماند.

واقعيت آن است که سکولار دموکرات‌های داخل ايران هنوز دارای مرکزيت و انسجام و رهبری نيستند. جنبش سکولار دموکراسی در خارج کشور دعوت دفتر برونمرزی جبههء دموکراتيک ايران از خانم نسرين ستوده و آقايان عباس امير انتظام، محمد ملکی و حشمت طبرزدی را مغتنم و گرامی داشته و در تبليغ آن کوشيده و اميدوار است تا هرچه زودتر شاهد بوجود آمدن چنين مرکزيتی باشد و، در عين حال، معتقد است که تنها هم اکنون و امروز است که می‌توان به شعله‌ور شدن مبارزات مدنی در داخل کشور اميدوار بود. اگر در حال حاضر رژيم دچار ضعف اقتصادی است، اگر در مقابل غرب دست به عقب‌نشينی زده، اگر تحريم‌های اقتصادی کمرش را شکسته‌اند، اگر در هراس از شورش‌های اعتراضی مردم، آن هم حتی نه برای آزادی که در حد خواستن نان، دست به امضای معاهده‌های ترکمانچائی زده است، اکتفا کردن به حداقل‌هائی همچون رفتن به ملاقات هيئت اروپائی، يا نوشتن در فيس‌بووک و يا حضور در برنامه‌های صدای امريکا هيچ کدام در اندازه‌های عقب‌نشينی رژيم نيست.

براستی اگر اوضاع کنونی داخل کشور همچون اوضاع دوران آمدن جيمی کارتر و وضعيت سال 1356 است چرا، برخلاف آن سال، از مبارزان مخالف رژيم (که بخصوص روشنفکران و رهبران سياسی باشند) خبری نيست؟ چرا همه نگرانند که ممکن است بر اثر افشاگری عليه روحانی کل فضای باز سياسی به خطر بيافتد؟ چرا شاعران جوان ميراث بر نسل 40 و 50، که از فرصت ضعف و بيماری شاه استفاده کرده و شب‌های شعر انستيتو گوته را براه انداختند، امروز خاموش‌اند؟ چرا جماعت دانشگاهیان و روزنامه‌نویس‌ها و روشنفکرانی که در موارد گوناگون پيرامون هر حرکت رژیم نامه‌نگاری می‌کنند، چشم و گوش‌شان را به فاجعهء حوزه‌ای کردن مدارس، که معادل ايجاد مدارس طالبانی برای تربيت شهادت طلبان حسينی است، بسته‌اند؟

راست بگويم: به نظرم می‌رسد که يا ادعای شباهت امروز با سال 56 غلط است و يا اپوزيسيونی که چنين تشخيصی را می‌دهد توان حرکت ندارد. و، در اين ميانه، سکولار دموکرات‌های انحلال‌طلب خارج کشور متهم شده‌اند که مشغول «درجا زدن» هستند. چندان اعتراضی به اين اتهام نمی‌توان داشت؛ من خود دو سه هفته پيش در مقالهء «اپوزيسيون در اغما» (6) به همين نکته اشاره کرده‌ام. اما معنای ديگر سخن برآمده از اپوزيسيون سکولار دموکرات داخل کشور آن است که آنها از در جا زدن گذشته و سخت در حال حرکت‌اند، مقصد و مقصودی دارند، استراتژی وضع کرده‌اند و قصد آن دارند که، گام به گام، تاکتيک‌هاشان را رو کنند.

من، به سهم خود، آرزومندم که چنين باشد؛ و نشنيدن صدای برخاستن ساختارشکن آنان را بتوان به حساب دورافتادگی ما از داخل کشور و حتی کوری و کری ما گذاشت؛ چرا که «مهم» ما خارج کشوری‌ها نيستيم که، بهر حال، در اينجا سامان گرفته و در ساحل امن نشسته‌ايم. اما اگر نام وطن از زبان‌مان نمی‌افتد و به در و ديوار می‌زنيم، تنها بخاطر مردمی است که در آن سرزمين زندگی می‌کنند و حق‌شان نيست که در آغاز قرن بيست و يکم آنها را به چهاده قرن پيش برگردانند و فرزندان‌شان را بجای مدرسه در مکتب‌خانه‌های زير نظر حوزهء علميه مغزشوئی کنند.

باری، اگر داخل کشوری‌ها پيروزی خود را در خاموش کردن ما می‌دانند لطفاً به صراحت بگويند تا همه بشنويم و، اگر خواست‌شان منطقی بود، دست از اين تلاش وسیع سی و چند ساله بشوئيم که حداقل نتیجهء آن افشای جنايات رژيم، گستراندن گفتمان لزوم استقرار سکولار دموکراسی بعنوان بديل حکومت مذهبی، کوشيدن برای زنده نگاه داشتن فرهنگ ایرانی در مقابل فرهنگ خرافاتی اين حکومت، رساندن خواست‌های زنان و مبارزان آزادی خواه ایرانی به گوش جهانیان بوده است. چرا که پند سعدی شيراز آن است که:

دو چيز طيرهء عقل است: دم فروبستن
به وقت گفتن و، گفتن به وقت خاموشی!


1. http://isdmovement.com/2013/12/122313.Ali-Afshari-Pre-Geneva-relations.htm
2. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2012/09/120923_l39_mehdi_hashemi_leaving_dubai.shtml
3. http://www.iranpressnews.com/source/133255.htm
4. http://isdmovement.com/2013/12/122113.Hassan-Daei-More-shameless-than-mollas.htm
5. http://isdmovement.com/Declarations/14.First-declaration.htm
6. http://www.puyeshgaraan.com/ES.Notes/2013/120613.EN-PU-Opposition-in-Coma.htm

برگه درخواست عضویت
ایمیل دبیرخانه حزب
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

با ما همراه باشید

روشنگری لازم

مقالاتی که از دگراندیشان و هم‌اندیشان در سامانه حزب مشروطه ایران (لیبرال دموکرات) درج می‌شوند، تنها برای آگاهی‌رسانی، ترویج رواداری و نهادینه کردن چندگرائی در فرهنگ سیاسی کشورمان می‌باشد و حزب هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال محتوای آنان ندارد. مقالات می‌توانند با نظرگاه‌های حزب هم‌خوانی نداشته باشند. سامانه حزب در انتخاب مقالات آزاد است.

آخرین مقالات درج شده جدید

مشروطه ایرانی و گفتمان ملی…

22 بهمن و خیزش مردم ایران…

تلاش بیهوده حجاریان…

هفدهم ماه دی، روز زن در ایران…

بیانیه جبهه ایران‌گرایان در پشتیبانی از تظاهرات گسترده مردم در ایران…

مقالات دگراندیشان جدید

مشکل، مردم ایران نیستند؛ رژیم جانی‌شان است…

قیام ملی نقاب (نجات قیام ایران بزرگ)…

آیت‌الله مایک؛ آمریکاییِ مسلمان‌شده‌، رئیس جدید میز ایران سازمان سیا…

ایران را چرا باید دوست داشت؟…

در باغ وحش آخوندها!…

مقالات هم‌اندیشان جدید

بحثی در مقوله رفراندوم درخواستی و بیانیه پانزده اصلاح‌طلب پشیمان…

آیا هدف روسیه تبدیل ایران به یک «حکومت اقماری» است؟…

مارتین لوتر: مردی که به قرون‌وسطی فرمان ایست داد…

تشدید «جنگ سرد» در مناسبات آمریکا و ایران…

جشن مهرگان، تجدید پیمان با مهر و روشنایی…